ISO 9001:2000 (TR1154QC)
Kalite Yönetim Sistemi
Ülkemız için Yeni Bir Yem Bitkisi : Caramba
Gelismis ülkelerde hayvancilik isletmelerinin yaygin bir sekilde kaba yem olarak kullandiklari “caramba” genis yaprakli besin madde içerigi yüksek çok lezzetli lolium multiflorum’un bir varyetesi olan kislik olarak ekilen tek yillik bir yem bitkisidir.Son yillarda Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde özellikle damizlikçi isletmelerde süt sigirlarinin beslenmesinde kullanilmaktadir.Protein ve mineral maddelerce zengin olmasi biçim zamanina kadar bitki gövdesinin çabuk kartlasmamasi yani taze kalmasi nedeniyle inek,koyun,keçi ve at gibi hayvanlar tarafindan sevilerek tüketilir. Caramba genellikle yesil ot olarak hayvanlara yedirildigi gibi silaji yapilarak da degerlendirilebilir.
Ege, Akdeniz, Karadeniz ve Marmara Bölgelerinde Agustos sonu- Eylül-Ekim, Orta ve Dogu Anadolu Bölgelerinde Eylül basinda ekilmesi tavsiye edilmektedir.
Tohum yatagi, düz tesfiye edilmis ve sikistirilmis olmalidir.Dekara ekilecek tohum miktari serpme ekimde 4-5kg.dir. Ülkemizde henüz ekim makinesiyle ekimi yapilmamaktadir.Fakat uygun bir ekim makinesiyle bu miktar 2,5-3kg.’a kadar düsürülebilir. Ekim derinligi 1.5-2cm olmalidir.Daha derine ekilen tohumlar çimlenirler fakat toprak yüzeyine çikamazlar.Sira araligi 10-17.5cm olmalidir.Özel bir toprak istegi olmamakla birlikte pamuk, misir vb bitkilerin yetistigi topraklarda rahat yetistirilebilmektedir.
Ekimden önce tohum yatagina dekara 15kg. 20.20.20(NPK) ile çikistan sonra 15-20 kg./da. Amonyum nitrat(%33) uygulanmalidir. Ekim –Kasim aylarinda don görülen bölgelerde çikistan sonra gübre tavsiye edilmez.Her biçimden sonra 25-30kg./da.Amonyum nitrat (%33) ile gübreleme yapilmalidir. Gübreleme, biçimden hemen sonra otlarin toplanmasini takiben yapilmalidir.Gübre uygulanacagi zaman bitki yapraklarinin kuru olmasina dikkat edilmelidir. Ekimden önce ve her biçimden sonra hayvan gübresi de uygulanabilir.
Caramba tohumlari genellikle ekimden bir hafta sonra çimlenir, çimlenme için ilk çikis ve fide asamalarinda topragin üst tabakasinin nem orani mutlaka korunmalidir. Bunun için ekimi takip eden 2-3 hafta içinde az miktarlarda ancak sik sik sulama yapmak gereklidir.Bitkinin köklenmesinden sonra ise sulama, buharlasma oranina bagli olarak yapilmalidir.Her sulama için uygulanmasi gereken en uygun su miktari 30mm’dir(30,000lt./da.). Gerekli oldugu hallerde bitkinin 4.yaprak devresi ve sonrasinda 2,4-Diamin,MCPA veya MCPP gibi yabanci ot öldürücü ilaçlar genis yaprakli otlara karsi uygulanabilir.



Caramba; donlara karsi dayanikli olmakla birlikte 6-32°C’ler arasinda her sicaklikta gelisebilmektedir. En uygun gelisim sicakligi ise 18-24°C’ler arasindadir. Ekildigi alanin yaz aylarinda sulanmasi, iklim kosullarinin ve uygulanan bakimin iyi olmasi kosuluyla caramba dan yilda 5-8 biçim alinabilir.Biçim, bitki boyunun 30-40cm arasinda iken yapilmalidir.Ilk biçim bitkinin boyuna bakilmaksizin 45. yada 50. günlerde gerçeklestirilmelidir. Aksi taktirde bitki kök sisteminin gelismesi gecikmektedir.Bitkinin asiri bir kardeslenme özelligi olmasi nedeniyle en uygun gelisme sicakliginda 20-25 günde biçim yüksekligine ulasir.Dekara verim 1200-2000 kg kuru madde/da/yil (Dekara 10-16 ton yas ot/da/yil) oraninda verim alinmasi mümkün olabilmektedir. Caramba tohumlari genellikle yalin olarak ekilmekle birlikte, bazen Trifolium pratense (çayir üçgülü), Trifolium aleksandrium(iskenderiye üçgülü) veya vicia sativa (adi fig) ile karisim halinde ekilebilmektedir.
Sindiriminin çok kolay olmasi nedeniyle yetiskin bir inegin günde 150 kg caramba yemesi mümkündür.Fakat bu miktarda kaba yem tüketebilecek hayvanin beden derinliginin çok yüksek olmasi gerekmektedir. Gerek hamprotein gerek mineral madde miktarinin yüksek olmasi gerekse kolay sindirilebilmesi nedeniyle süt sigirlarinda verim artisi saglamaktadir.
Konuyla ilgili olarak yonca, caramba ve misir silajinin enerji, protein ve mineral içeriklerini göz atacak olursak;

1kg. Kuru maddede gr olarak:

Kuru madde/kg Enerji Ham protein
Yonca 385 685 168
Caramba 450 900 192
Misir silaji 320 904 88

Ca P Mg K Na
Yonca 15,1 2,7 2,8 23,0 1,2
Caramba 5,3 3,8 2,2 32,2 2,8
Misir silaji 2,0 2,2 1,3 15,0 0,1

Analiz sonuçlarina göre oranlarinda oldugu görülür.


25kg süt veren bir inegin mineral madde ihtiyaci ise,asagida çizelgedeki gibidir.

Ca P Mg K Na
Ihtiyaç/kg 4,5 3,5 2,0-5,0 8,0 1,0
Kuru madde





Caramba bitkisinde biçim yüksekligi 6 cm olarak önerilmektedir. Orak yada tirpan ile biçilmesi mümkündür. Büyük isletmelerde ise çayir biçme makineleri ile biçim yapilabilmektedir. Otlatma tavsiye edilmemektedir. Fakat son biçimden sonra otlatma yaptirilabilir. Tavsiye edilmemekle birlikte otlatma mutlaka yaptirilacaksa bitki boyunun en az 8-10 cm arasinda olmasi gerekmektedir. Fakat 6 cm’ den daha derin otlatmalardan kaçinilmalidir. Çünkü daha derin otlatmalar kardeslenmeyi engellemektedir.
Caramba ekili tarlaya ikinci ürün yetistirmek için tohum yatagi hazirlanirken toprak kuru ise sulanip tava geldikten sonra güçlü bir traktörle sürülmelidir. Çünkü asiri kardeslenmeden dolayi topragin üst tabakasinda caramba bitkisinin kök sisteminden meydana gelen sert bir tabaka olusmaktadir. Hatta önce çizer daha sonra pulluk tavsiye edilmektedir.
Ülkemizde yem bitkileri ekilis alanlari toplam ekili alanlar içindeki payi % 2-3 civarinda olmasi nedeni ile hayvancilik isletmelerinde kaliteli kaba yem açigi en önemli sorundur. Hayvancilik isletmelerinde girdilerin % 65 –70 ’ini yem masraflarinin olusturdugu göz önüne alinacak olursa bu açigin mutlaka giderilmesi gerekmektedir. Son yillarda Tarim Bakanligi’nin hayvancilik ve yem bitkileri desteklemeleri ile bu açik giderilmeye çalisilmaktadir. Bu sorunun giderilmesi için desteklemeler artarak devam etmeli, isletmelerin istenilen büyüklüklere ulasmasi gerekmektedir. Bu gelismelerle birlikte kaliteli kaba yem açiginin giderilmesinde diger yem bitkilerinin yaninda caramba yem bitkisinin de yer alacagi görülmektedir.

Yonca, Caramba ve Mısır silajlarının enerji, protein ve mineral içerikleri ve günde 25 kg süt veren bir ineğin mineral ihtiyacı:

1 Kg Kuru Maddede gr olarak

Kuru madde / Kg Enerji Ham protein
Yonca silajı 385 685 168
CARAMBA 450 900 192
Mısır Silajı 320 904 88

Ca P Mg K Na
Yonca Silajı 15,1 2,7 2,8 23,0 1,2
CARAMBA 5,3 3,8 2,2 32,2 2,8
Mısır Silajı 2,0 2,2 1,3 15,0 0,1
İhtiyaç/kg
Kuru madde 4,5 3,5 2,0-5,0 8,0 1,0


Memduh TOPRAK
Ziraat Mühendisi
Proje Koordinatörü
Il Tarim Müdürlügü
Damizlik Sig.Yet.Birl.- AYDIN
 SAYFA İŞLEMLERİ
Bu Sayfayı Yazdır
 SİTE İÇİ ARAMA
 EĞLENCE KÖŞESİ
Galeriyi gezmek için tıklayınız
 YAYINLARIMIZ
Tüm Yayınlarımız için tıklayınız